skip to Main Content
+90(472) 215 98 63 uzemdestek@agri.edu.tr

İçinde bulunduğumuz dijital çağda eğitim öğretim süreçleri de bundan nasibini almıştır. Bu bağlamda derslerin yüz yüze eğitimle yürütülmesinin yanı sıra bu sürecin uzaktan eğitim ile desteklenmesi, eğitim öğretim sürecini etkin ve verimlik kılmak adına önemli görülmektedir. Bu doğrultuda yüz yüze eğitim öğretim faaliyetlerinin başlamasından en az dört hafta önce ilgili derslerin belirlenmesi ve bu derslerin dijital öğrenme hedef ve kazanımları ile uyumlu olarak planlanması gerekmektedir. Bu gereklilikten hareketle aşağıda yüz yüze eğitim yoluyla verilecek derslerin planlanması ve yürütülmesinde dikkat edilmesi gereken bazı ilkelere ve süreçteki verimi, kaliteyi ve niteliği artıracak bazı önerilere yer verilmiştir:

Uyulması Gereken İlkeler:

  • Yüz yüze eğitim yoluyla yürütülen tüm derslerin LMS programında açılması gerekmektedir.
  • LMS’de dersler açılırken yapısal olarak belirli bir standartta hazırlanması gerekmektedir. Bu kapsamda derse ilişkin genel bilgilendirme, öğretim elemanı iletişim bilgileri ve ders izlencesi açıkça belirtilmelidir.
  • Dersin yapısı, işleyiş süreci, amaçları ve bu amaçlara ulaşmada başvurulacak her türlü materyal ve etkinliği içeren bir ders tanıtım dokümanı mahiyetindeki ders izlencesi; dönem başlamadan hazırlanmalı ve öğrencilerle paylaşılmalıdır. Böylelikle öğrenciler, dersle ilgili tüm detaylara sahip olacak ve ders aracılığıyla ulaşmaları gereken hedef ve kazanımları önceden görebileceklerdir.
  • Dersler yürütülürken öğrencilerin ilgi, ihtiyaç ve istekleri önemli görülmektedir. Bu nedenle LMS ve OBS programları üzerinden gelen öğrenci istek ve talepleri değerlendirilmeli ve gerekli dönüşler yapılmalıdır.
  • Öğrencilerin ve öğretim elemanlarının sağlığı dikkate alınarak derslerin blok halinde değil ayrı ayrı, ara verilerek yapılması gereklidir.

Öğretimin Niteliğinin Artırılmasına Yönelik Öneriler:

  • LMS programı; ders içeriği ve materyal paylaşımı noktasında aktif olarak kullanılmalı bununla birlikte okul dışında öğrencilerin derse yönelik ilgi ve meşguliyetlerinin devam etmesi için ödev, sınav, etüt, alıştırma, uygulama gibi etkinlikler LMS programı üzerinden gerçekleştirilmelidir.
  • Ders materyallerinin önceden LMS’ye yüklenerek öğrencilerin kullanımına açılması ve sınıf içi eğitim sürelerinin daha etkin kullanımına dayalı “Tersyüz” uygulama benzeri çevrimiçi destekli yöntemlerle hem öğrencilerin derse hazırlanması hem de sınıf içi yüz yüze dersler için zamanın etkin kullanılması sağlanabilir. Bu kapsamda doğrudan öğretimlerin eş zamansız (asenkron) video kayıtları şeklinde önceden kaydedilip öğrencilere LMS’de ders öncesinde sunulması, ders içerisinde daha çok etkinliklere yer verilmesi sağlanabilir.
  • Öğrencilerin kendi aralarında sanal öğrenme toplulukları oluşturabilecekleri faaliyetlere (öğrencilerin kendi aralarında bilgi alışverişi yapabilecekleri canlı ders oturumları düzenleyebilmeleri vb.) yer verilebilir.
  • Engelli öğrencilere yönelik birim bazlı ders partnerlik (sınıf arkadaşı/akranından gönüllü olarak destek alması) yapısı kurularak öğrencilerin birbirini destekleyerek hem etkileşim süreçlerinin yoğunlaşması hem de erişilebilirlik problemlerinin ortadan kalkması sağlanabilir.
  • Uygulamalı eğitim gerektiren ve yüz yüze olarak yürütülen derslerde bütün öğrencilere uygulama olanağı tanınamaması halinde dijital öğrenme ortam/ materyallerinden faydalanılabilir. Örneğin; laboratuvar deneylerinin hazır görsellerle desteklenmesi, sanal laboratuvar uygulamaları, laboratuvarda yürütülen deneylerin video kaydı şeklinde hazırlanması, videoların etkileşimli video formatına çevrilerek adım adım deney yapma sürecinin yaşatılması, öğrenciler tarafından da elektrik devresi kurulması gibi basit deneylerin evde yaptırılması ve sonrasında videonun LMS’ye yüklenmesi gibi uygulamalar program ve ders özelinde değerlendirilebilir.

Yüz yüze eğitim öğretim sürecinde önceden belirlenen hedef ve kazanımlara ulaşabilmek ve süreç sonunda nitelikli çıktılar elde edebilmek için ders kapsamında kullanılan kaynakların yanı sıra sürecin dinamiklerine uygun olarak geliştirilmiş görsel ve işitsel nitelikli dijital materyallerin kullanılması gerekmektedir. Bu bağlamdan hareketle aşağıda yüz yüze eğitim öğretim sürecinde ders içeriklerinin kullanımına yönelik ilkelere süreçteki niteliği ve verimi artıracak bazı önerilere yer verilmiştir:

Uyulması Gereken İlkeler:

  • Yüz yüze yürütülen derslerde sınıf içi eğitimleri desteklemek amacı ile farklı öğrenme durumları ve hedefleri göz önünde bulundurularak farklı türde materyaller (ders notu, video, animasyon vb.) LMS’ye yüklenerek öğrencilerle paylaşılmalıdır.
  • Derslerde kullanılacak olan materyallerin engelli öğrenciler açısından erişilebilir olması gerekmektedir. Bu kapsamda öğretim elemanlarının dönem başında Öğrenci Bilgi Sistemi üzerinde kendilerine sunulan engelli öğrenciler ve engel durumlarına yönelik bilgilendirme raporunu (geliştirilme aşamasında) alarak ders kapsamında kullanılacak materyalleri ilgili öğrencilerin ihtiyaçlarına uyumlu hale getirmesi gerekmektedir.
  • Görme engelli öğrencilere yönelik okuyucu sistemlerinin kullanabileceği zengin metin biçimlerinin metinlerde kullanımı açısından özen gösterilmesi, sunumlarda büyük punto ve kontrast renk kullanılması, görsel içeriklerin, grafik ve tabloların ders anlatımı sırasında betimlenmesi gibi alternatifler yöntemlere başvurulabilir.
  • İşitme engelli öğrencilere yönelik ders içeriklerinin metin olarak sağlanması, ders anlatımlarının mümkünse alt yazılı olarakta verilmesi, ders içeriğinin önceden metin olarak öğrenciye gönderilmesi gibi alternatifler yöntemlere başvurulabilir.

İçeriklerin Niteliğinin Artırılmasına Yönelik Öneriler:

  • LMS’ye farklı türden video materyaller (konu özetleme videosu, soru-cevap videosu, uzman söyleşi videosu vb) eklenebilir.
  • Uygulamalı derslere yönelik çalışmalar (atölye çalışmaları, laboratuvar dersleri vb.) video kayıt altına alınarak öğrencilerle LMS üzerinden paylaşılabilir.
  • Video materyaller farklı etkileşim seçenekleri (alıştırma/ uygulama, menü yapısı vb.) ile zenginleştirilebilir.
  • LMS üzerinden öğrencilere sunulan öğrenme etkinlikleri düzenli olarak takip edilerek, öğrenci katılımları izlenebilir.

Detaylarıyla planlanan ve titiz bir şekilde yürütülen eğitim öğretim sürecinin başarılı olup olmadığı ölçme ve değerlendirme uygulamalarıyla tespit edilebilir. Eğitim öğretim sürecinin en önemli ögelerinden biri olan ölçme ve değerlendirme, hedeflere ve kazanımlara ne kadar ulaşılıp ulaşılmadığını göstermekle beraber, eğitim öğretim sürecini geliştirip daha nitelikli bir hâle getirebilmek için de yol göstericidir. Bu nedenle iyi planlanmış, nitelikli ve doğru bir şekilde geliştirilmiş ölçme ve değerlendirme araçlarının kullanımı, eğitim öğretim sürecinin hedefine ulaşması için büyük öneme sahiptir. Bu önemden hareketle yüz yüze eğitim öğretim yoluyla verilen dersler de sürece yönelik dijital tabanlı ölçme ve değerlendirme araçları ve ortamları kullanılmaktadır. Bu bağlamda aşağıda verimli bir ölçme ve değerlendirme süreci için uyulması gereken ilkelere ve iyi planlanmış, nitelikli ölçme ve değerlendirme içeriklerinin geliştirilip kullanılmasına yönelik bazı önerilere yer verilmiştir:

Uyulması Gereken İlkeler:

  • Ölçme süreci, değerlendirme yaklaşımları, puanlama sistemi ve ölçütler ders izlencelerine eklenerek derslere başlamadan önce LMS’ye yüklenmelidir.
  • Ölçme-değerlendirme yöntemleri, dersin doğasına (programa veya içeriğe özgü) uygun olarak tasarlanmalıdır.
  • Ölçme ve değerlendirme süreçlerinde “şeffaflık ve denetlenebilirlik” ilkesi esas alınarak LMS ve/veya sınavın yapıldığı ortamlar tarafından sağlanan güvenlik imkânları azami ölçüde uygulanmalıdır. LMS teknik güvenlik önlemlerinin yanı sıra dersin yapısına uygun kişiye özgü değişkenleri içeren sorular, sınav sürelerinin soru zorluk derecesine göre ayarlanması, soru bankasındaki soru sayısının fazla olması gibi önlemlerin alınmasına dikkat edilmesi gerekmektedir. Bunların yanı sıra öğrencilerden alınan ödevler intihal programlarıyla değerlendirilmelidir.
  • Ölçme ve değerlendirme süreçlerinin bütün öğrenciler için erişilebilir olması gerekmektedir. Bu kapsamda;
  • Öğrencilere sınavdan önce olacakları sınava ilişkin öğrencilerin kaygılarını azaltacak deneme imkânı sunulmalıdır.
  • Ölçme ve değerlendirme süreçlerinin dezavantajlı grup (engelli, yabancı uyruklu vb.) olarak nitelendirilen öğrenciler için erişilebilir olması için gerekli tedbirlerin dersi veren öğretim elemanı tarafından alınması gerekmektedir. Bu kapsamda öğretim elemanlarının dönem başında Öğrenci Bilgi Sistemi üzerinde kendilerine sunulan engelli öğrenciler ve engel durumlarına yönelik bilgilendirme raporunu alarak ölçme ve değerlendirme süreçlerinde kullanılacak soru ve etkinlikleri ilgili öğrencilerin ihtiyaçlarına uyumlu hale getirmesi gerekmektedir. Bu kapsamda;
  • Görme engelli öğrencilere yönelik sorularda yer alan grafik vb. için sesli betimleme desteği sunulmalıdır.
  • Sınavlarda engel durumuna göre öğrencilere ek süre tanınmalıdır.

Ölçme ve Değerlendirmenin Niteliğinin Artırılmasına Yönelik Öneriler:

  • Yüz yüze eğitimle yürütülen derslerde sonuç görmeye yönelik ölçme değerlendirme etkinliklerinin yanı sıra süreç odaklı ölçme değerlendirme etkinlikleri de kullanılabilir. Süreç odaklı ölçme değerlendirme uygulamalarında değerlendirmenin nasıl yapılacağı, performans ödevlerinin öğrenci tarafından nasıl izleneceği konusunda öğretim elemanları tarafından düzenli geri bildirimlerde bulunulabilir.
  • LMS’de çoktan seçmeli, doğru-yanlış, kısa cevaplı, boşluk doldurma, eşleştirme gibi ilgili dersin değerlendirilmesine uygun farklı soru tipleri kullanılmalıdır. Kullanılan sınav sorularına yönelik istatistikler çıkarılarak değerlendirilebilir.
  • LMS’de ödev ve sınavların yanı sıra blog, forum, tartışma, akran değerlendirme ve ekip çalışması gibi farklı türde değerlendirme etkinliklerine yer verilebilir. Bu etkinlikler kapsamında öğrencilere geri bildirim verilmesine özen gösterilmelidir.
Back To Top